Het Einde van de Melancholie – Iznogoedh

Het rommelt in het oosten. En dat gerommel heeft zelfs het bureau van de New York Times bereikt. Dus het moet wel iets serieus zijn, de belediging van een vreemd staatshoofd door Jan Böhmermann. In de krantenberichten beperkt men zich veelal tot de inhoud van het spotgedicht.

Het vier minuten en nog iets durende fragment is op internet niet meer te zien. Hoogstwaarschijnlijk worden er nu illegale versies op usb-stick of DVD onder de toonbank of in plantsoenen verhandeld. Mogelijk dat agenten het naar Turkije smokkelen.

Ik heb het wel gezien. Het is in feite een soort college over democratie en de wet inzake meningsvrijheid. Aanleiding was de kritiek van Erdoğan op een liedje dat zo stompzinnig is qua inhoud en deun dat je je afvraagt wat de man bezield heeft om daarop te reageren.

Maar hij reageerde, en maande mevrouw Merkel om stappen tegen dat lied te ondernemen. Het was beledigend.

Böhmermann legt in zijn sketch uit dat dit lied getoond mag worden, en spreekt daarbij Erdoğan rechtstreeks aan. Hij spreekt alsof hij het tegen een idioot heeft. Dat is satire, dus dat mag. Wie zich als een idoot gedraagt, moet niet verbaasd zijn als hij ook als een idioot wordt behandeld. Böhmermann noemt ook precies de wet die de vrijheid op meningsuiting waarborgt. Daarvoor heeft hij een assistent, die hij, tussen de regels door, consulteert. De assistent is het wettelijke geweten van de uitzending. Dan legt hij uit dat een beledigend spotgedicht niet mag. Hij herhaalt dit, en laat het door het geweten van de zending nog eens herhalen. Wat hij voorleest, mag niet. De boodschap is duidelijk. Erdoğan, tot wie hij zich nog steeds rechtstreeks richt, wordt uitgelegd wat het verschil tussen belediging en satire is. En om het heel erg duidelijk te maken, leest hij dus het gedicht voor.

iznogoedh

 

Twee weken later is de vertaling klaar. Erdogan zit in zijn gemakkelijke presidentiële stoel, neemt een dadel, laat het zoete sensuele vruchtvlees over zijn tong glijden, sluit zijn ogen, geniet en slikt. Zo, zegt hij, wrijft zich in de handen en laat zich verbinden met het Kanzleramt in Berlijn.

Terwijl in de dagen erna de discussie goed en wel op gang komt, voegt de reserve-president van Turkije het zijne er aan toe. ‘Misdaad tegen de menselijkheid.’ Ik vind dat een hele fijne vorm van humor. Als hij had gezegd, ‘misdaad tegen de medemenselijkheid,’ dan hadden misschien een paar feuilletonisten en twitterkroniekeurs gedacht dat ze in de maling werden genomen. ‘Misdaad tegen de menselijkheid’ kun je gewoon met een uitgestreken smoelwerk in de camera zeggen.

Bij alle ophef gaat men er aan voorbij dat er een directe lijn is van Böhmermann’s optreden naar de brave films die West Duitsland in de jaren vijftig produceerde. Daarin werden lieve meisjes en fidele jongens getoond die plezier hadden aan de nieuwerwetse rokkenrol uit Amerika.

Naar het brave autoritaire West Duitsland van die tijd vertaald, althans naar het beeld dat ik er van heb, zie ik een straat met twee-onder-een-dak vrijstaande huizen, een voortuin en goede straatverlichting. Uit een van de huizen klinkt luide muziek, gelach en gepraat. De rokkenroljeugd heeft een feestje. Waar, dat kun je zien aan de zee van licht die uit het woonkamervenster op de voortuin schijnt. Je ziet ook hoe om elf uur de buurman het pad oploopt en bij de voordeur aanbelt. Hij heeft zijn vrijetijdskleding aan. Morgen als hij in zijn DKW stapt en naar zijn werk rijdt, zal hij weer zijn pak aanhebben.

Hij wijst de zoon des huizes er op dat het elf uur is. Hij is voorkomend en spreekt zijn begrip uit, wijst erop dat hij morgen om half zeven moet opstaan. De jonge man accepteert zonder morren. Ze geven elkaar een hand. De buurman groet de knaap bij zijn voornaam, en de buurjongen wenst Herr So-und-so een goede nachtrust. Om kwart over elf is iedereen de deur uit. In de schaduw van een lindeboom geeft een stelletje elkaar voorzichtig een zoen. Hans, de zoon van apotheker Richter, brengt in zijn Volkswagen Astrid naar huis. Van Hans wordt gezegd dat hij bij het zoenen met een handbeweging de sluiting van de bustehouder kan openen. Over Hans en Astrid wordt nog meer gefluisterd. Om twintig over elf is achter alle ramen in de straat het licht gedoofd.

De inhoud van het spotgedicht, waar zo veel om te doen is, leek een collage van de grofste beledigingen die je in de commentaren in de jungle van het internet tegenkomt. De beledigingen waren handig geredigeerd en klonken beter dan bij de gemiddelde twitteraar. De boodschap is echter duidelijk. Het mag niet. Böhmermann, de kleinzoon van de jaren vijftig klopte aan bij de voordeur van het internet, en vroeg de jeugd of het alsjeblieft iets minder kon, een hele gewone burgerlijke reactie, zoals je die op TV kunt verwachten.

Het filmpje (compleet, zoals ik het hierboven beschrijf) is inmiddels by Dailymotion te zien.

En nu wil ik een liefdesgedicht lezen waarin staat dat je scheet schoner ruikt dan duizend anemonen.

 

 

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Het Einde van Melancholie en getagged met , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s