Nederland 2

Na de wedstrijd fietste ik naar de vuurtoren, om nog even na te genieten. De vuurtoren ligt op een rots van graniet, die, hoog uit de zee rijzend, een kleine landtong vormt. Rustig pedalerend keek ik links en rechts, het gevoel te zweven werd versterkt door het uitzicht op de heuvels in het volle zonlicht, de dorpen aan gene zijde van de baai die een paar honderd meter onder me lag. Terug in de vakantiebunker kon ik natuurlijk nergens heen met mijn enthousiasme. „Olanda è forte.” Het kon er nog net van af.

Rond middernacht, na een prettige zweefvlucht door de avond heen en de doorsneewedstrijd van Brazilië, nam ik mijn tablet, tikte op het Volkskranticoon en las:

„Een luizige counterploeg had een oranje tenue aangetrokken, stelde zich voor als het Nederlands elftal en plaatste zich ruim anderhalf uur later als winnaar van groep B voor de achtste finales van het WK, na een 2-0 zege op Chili.”

Luizig. Dat betekent ‚armzalig, ellendig,’ zoals in ‚lompenproletariaat.’ De zin spiegelt op wazige afstand de fameuze openingszin van het communistisch manifest van Karl Marx – „Een Gespenst geht um in Europa – das Gespenst des Kommunismus. – is, vrees ik, een poging om in A.F.Th.vanderHeijdentaal aan literatuur te doen. Wie opgebakken lucht imiteert, produceert hoogstens een scheet.

Ik zal de complete tekst van het verslag van Willem Vissers hieronder plaatsen, en ook een link naar een artikel in de New York Review of Books.

Willem Vissers is voor de Volkskrant onderweg in Brazilië. Sommige formuleringen in het stuk laten vermoeden dat kort na de zomer een wkdagboekboekje van hem in alle stationskiosken zal liggen. Dat zal zo een dertien-in-een-dozijn-boekie boekie worden, waarvoor Willem in alle talkshows mag verschijnen om er reclame voor te maken.

Hij schrijft: „Voetbal in oranje was eens een kwestie van fantasie, van lust tot aanvallen, van stralend plezier.” Bedrijf x zoekt een jonge creatieve innovatieve en enthousiaste bureaumedewerker.

Hij lanceert de term ‚poldercatenaccio.’ Een dag later zijn ze op de redactie van de Volkskrant nog onder de indruk van het bloemrijke proza van hun medewerker.

Dat het stuk kant noch wal raakt schijnt ze een zorg te zijn. Ik vrees dat de belachelijke term een eigen leven gaat leiden, in alle programma’s zal worden herhaald en besproken. De term benoemt een wijze van voetballen die ieder jaar weer valt te zien bij alle topteams en die vlak daaronder en daaronder, die in iedere graad van perfectie wordt uitgevoerd. Ieder team heeft een aanvaller die vlak bij zijn eigen zestien met een sliding zijn tegenstander afstopt. Bij Uruguay deed Cavani niet anders. Dus laat Sneijder meewerken; als de bal is veroverd is hij meteen in de buurt om voor een goede voortzetting te zorgen: het is je eerste garantie bij balbezit. Behalve Robben, en mij lijkt dat hij niet de enige is, is ook onze trainer in topvorm. Dat compliment mag je hem best wel maken. Maar daarvoor neemt de journalist zichzelf op zijn vanderHeijdeniaans veel te serieus.

Ik heb ‚poldermodel’ opgezocht en ik kwam uit bij de dijkaanleg. Iedere factie in het dorp, hoezeer ze het ook met elkaar oneens waren, moest meewerken, anders zouden ze allemaal ten onder gaan. In de politiek is de term toegepast op een methode die alle partijen tevreden moest stellen. Er moet iets in Nederland zijn gebeurd dat een stuk als van Vissers, in feite een verhaal waarin alle opvattingen die je over het spel van Nederland kunt hebben, samenkomen en ‚armzalig’ net zo goed het elftal kenmerkt als het adjectief ‚briljant,’ überhaupt geschreven kan worden.

Het is populisme voor gevorderden, op minzame manier zeiken en je boven het gebodene stellen en tegelijkertijd welwillend naar de tegenargumenten luisteren en daar voor de vorm respect voor tonen. Het is een intellectuele houdgreep waaruit je niet kunt ontsnappen, eenvoudigweg omdat degene die het discours beheerst niet in een positie gebracht kan worden die zijn betoog onderuithaalt. De krant is koning.

Maar lees zelf. Ik ken sommige van jullie persoonlijk, en de andere drie bezoekers van deze pagina zullen deze zin hoogstwaarschijnlijk nooit lezen. De link naar het artikel in de New York Review of Books heb ik toegevoegd om te tonen dat je ook op innemende wijze over voetbal kan schrijven.

“Een luizige counterploeg had een oranje tenue aangetrokken, stelde zich voor als het Nederlands elftal en plaatste zich ruim anderhalf uur later als winnaar van groep B voor de achtste finales van het WK, na een 2-0 zege op Chili. Sportverslaggever Willem Vissers was erbij en zag een Nederlands elftal dat geen mooi voetbal speelt, maar wel resultaat boekt.

Poldercatenaccio trekt een succesvol, sensationeel spoor over het wereldtoneel van het voetbal, met de hitte van Fortaleza als volgende tussenstap op weg naar eeuwige roem. Flair en branie trekken langzaam weg uit het gezicht van Oranje, dat voetbalt als een investeringsmaatschappij: als het resultaat goed is, volgen de bonussen vanzelf.

En de bonus is riant: drie groepszeges, net als vier jaar geleden in Zuid-Afrika. Tien doelpunten gemaakt, plus een ogenschijnlijk interessante marsroute door het verdere toernooischema.

Afgezien van alle esthetische bedenkingen tegen het afbraakvoetbal: de tactiek van de verschroeide aarde werkte perfect. Oranje is superfit, vecht imposant, is geweldig voorbereid, treedt op als vriendenploeg, heeft goede invallers en speelt tegenstanders kapot in de tweede helft. Hulde.

De wissels
Belangwekkend waren, niet voor het eerst, de wissels van bondscoach Louis van Gaal, wiens gewoonte om alle 23 spelers te blijven motiveren door werkelijke interesse in ze te tonen, tot zijn specialiteiten behoort.
Ruim vijf minuten nadat hij was ingevallen zag Depay zijn ziedende schot overgetikt door doelman Bravo. Na de korte hoekschop zette Janmaat de bal voor, waarna de voor Sneijder ingevallen Leroy Fer een verdieping klom in stadion Itaquera en de bal steenhard in de hoek kopte.

Sensationeel was zelfs de 2-0, in blessuretijd. Nigel de Jong, brein in de radarkamer van defensiecentrum Holland, stuurde Robben precies op tijd de diepte in. Robben, vermoedelijk de beste speler van het toernooi, dribbelde, keek, dribbelde en gaf de afgemeten voorzet, waarna de instormende Depay de bal intikte. Wereldgoal.

Je zou je kunnen afvragen: waarom valt Depay pas in de 69ste minuut in? Je kunt ook zeggen: de Chilenen snakken naar adem, waarna het extra wapen de zaak afmaakt.

Maar wat was Nederland – Chili als kijkspel lange tijd een vreselijk duel, althans, voor mensen die voetbal als meer beschouwen dan een spannend tijdverdrijf, als een belegging met een fijn rentepercentage, of als een lekker potje verdedigen. Voetbal in oranje was eens een kwestie van fantasie, van lust tot aanvallen, van stralend plezier. Oranje trok de kijker gebiologeerd naar het scherm. De wereld sprak van de Oranje Machine.

Een Oranje Muur
Het is een Oranje Muur nu, met een doorgeefluikje voor een zeldzame aanval. Het is nog een graadje erger dan vier jaar geleden, met Bert van Marwijk als bondscoach. De specialiteit was eens: schitterend leven blazen in wedstrijden. En nu? Eerst doodmaken, dan toeslaan. En nu Van Persie was geschorst: Robben tegen de rest. Mocht Van Gaal, vroeger trots reppend over percentages balbezit, willen weten hoe de verhouding vanavond was? 37 procent. Voor Nederland dan.

Maar hij haalt het maximale uit de kwaliteiten van de spelersgroep. De kwaliteit ontbreekt voor voetbal van het werkelijk offensieve soort, hoewel de vertoning van maandag het andere uiterste was. Voetbal is de grootste sport op aarde geworden door de magie van het spel waarin niet alleen resultaat telt, doch ook artisticiteit, lef en kunde.

Louis van Gaal, eens de hogepriester van het offensief, predikt nog slechts voor eigen parochie, de heilige graal van het resultaat. Dat mag, dat is niet verboden, dat is zelfs een fascinerend proces om te aanschouwen. De Chilenen vielen namelijk voorzichtig en onmachtig aan, Nederland hield tegen en gokte vooral op Robben, want Lens lag vooral op de grond. Robben is gelukkig in de vorm van zijn leven. Hij bracht de stralende hemel in São Paulo iets dichter bij het aardse bestaan.

Ja, tactisch is het briljant en ja, tegen Spanje was het allemaal te begrijpen. Maar nu, nu de volgende ronde al was bereikt? Ach, Nederland wilde per se de groepswinst, om in een makkelijker kant van het schema te geraken, en dus bleef Van Gaal bij zijn 5-3-2 formatie. Kuijt was linksback met summiere aanvallende intenties, Blind schoof iets verder naar het centrum, op de plek van de nog herstellende Martins Indi.

Wachten, terugspelen
Kuijt als linksback, nog vier verdedigers, drie middenvelders. Wachten, terugspelen, weer wachten, overtredingen maken. Verder gebeurde niets. Sneijder, wat doet die eigenlijk? Tegenwoordig houdt hij zijn schaduw bij met rennen, maar hij was eens een nummer tien, een aangever met een splijtende pass. Nu: een dravertje, zijn plek niet meer zeker. Ook Wijnaldum was onzichtbaar.

In aanvallende zin was het opnieuw Robben troef. De beste kans voor rust was voor hem, na een prachtige dribbel vanaf de middenlijn naar de linkerkant van het veld. Zijn schuiver ging voorlangs.

De Chilenen waren ongevaarlijk, hoewel met name Sanchez voor alles ging liggen, hopend op een strafschop. De voortreffelijke scheidsrechter uit Gambia, Gassama, trapte in geen enkele akte van toneel.

Na rust acteerde Oranje iets aanvallender, net als in de voorgaande duels. Na de Spanjaarden en Australiërs werden ook de Chilenen kapot gespeeld door dat hoe dan ook gedenkwaardige elftal van 2014.”
bron: de volkskrant

The Ninety-Minute Anxiety Dream by Simon Critchley

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in WK 2014 en getagged met , , , , , , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s