Nederland praat een woordje mee

Johan Cruijff is het beste en het slechtste dat het Nederlands voetbal de voorbije halve eeuw is overkomen.

“Het slechtste dat, het slechtste wat; in ieder geval slecht en dat is nieuw voor me.”

Ik heb Van Hanegem, Keizer, Moulijn, Bergkamp, Van Basten, Rijkaard, Sneijder, Van der Vaart, Robben en Van Persie hoog zitten,

“Rensenbrink? Was dat nu zo erg dat schot op de paal? Moulijn? Dat die in het rijtje staat, moet om persoonlijke redenen zijn, persoonlijke rouwcultuur, misschien.”

Maar Cruijff steekt daar met kop en schouders bovenuit.

“Het nog eens lezen van de gehele zin raad ik af, want ineens ga je je er iets bij voorstellen.”

Een voetballer die op elke plaats in het elftal kon spelen, ook in de verdediging en zelfs op doel naar het schijnt.

“Johan Cruijff op doel op het trainingsveld voor De Meer, piepjong en met een trui aan, dat niet iedereen van mijn leeftijd (54) en ouder die foto’s kent, begrijp ik maar half. Of hij verder op alle posities kon spelen, betwijfel ik. Ik heb hem in de Europa Cup wedstrijd Tottenham Hotspur – Feyenoord als verdedigende middenvelder zien spelen tegen Glenn Hoddle. Uit respect heeft Hoddle hem niet alle hoeken van het veld laten zien. Cruijff moest de halve tijd lachen, dat weer wel. Misschien wilde hij Hoddle van dichtbij meemaken, want dat was tenslotte een hele goede voetballer.”

Zijn (trap)techniek, zijn handelingssnelheid, zijn startsnelheid en zijn spel-inzicht waren onovertroffen.

Hij was het schoolvoorbeeld van een speler met een splitting face

“Dat voorbeeld bestaat nog maar heel kort, dan. Ik ken alleen spitting image.”

Wat betekent dat als hij, ook op hoge snelheid, met de bal bezig was de situatie om hem heen overzag.

“De zin wordt een stuk begrijpelijker, als je een komma zet achter ‘ bezig was.’ ”

Eén blik vanuit de ooghoeken was genoeg. Het beeld werd opgeslagen en ontwikkelde zich als een weer-animatie op de computer in zijn hoofd zoals een aanval zich normaliter ontwikkelt.

“Hier wordt iets duidelijk gemaakt, geloof ik. Ik meen dat het hier om gaat, dat Cruijff, nog steeds in balbezit, als het ware voor zich ziet, in zijn hoofd, dus, hoe alle spelers die hij uit zijn ooghoeken heeft gezien, zich zullen verplaatsen, nog voordat hij de bal heeft afgespeeld, zodat hij van tevoren al weet waar hij de bal heen moet schieten. En dan schiet hij pas, zodra alle spelers daar staan, waarvan hij van tevoren al wist dat ze er zouden staan. Die dekselse Cruijff toch.”

“De weerman gebruikte in de tijd dat Cruijff nog een zwart-wit beeld voetballer was, een krijtje en een schoolbord om er hoge drukgebieden en windrichtingen op te tekenen. Een trainer kledderde ook het schoolbord vol met kruisjes en pijltjes. Dus het kon ook zijn dat zich een weer-animatie met krijt getekend op een schoolbord in zijn hoofd ontwikkelde. Waarom heeft niemand hem dat ooit gevraagd?”

Genoten

Sjaak Swart op rechts kwam met zijn gretige kophoofd natuurlijk naar binnen en de door Cruijff uitgevonden, van de goal wegdraaiende voorzet van links met buitenkant rechts was vaak op maat.

“Je ziet het gewoon voor je.”

Ik heb als Ajax- en voetbalfan ongelofelijk van mijn leeftijdgenoot genoten en ben toen hij naar Barcelona vertrok uit protest nooit meer in De Meer en de Arena geweest.

“Hier past een minuut stilte.”

Het slechtste was het moment dat het fenomeen – wellicht door zijn sterstatus als voetballer afgedwongen – zonder een cursus te volgen zijn trainerslicentie kreeg.

“Let wel, dit is het slechtste wat… dat het Nederlandse voetbal is overkomen.”

Kijk op het spel heeft hij, maar voor een goede trainer is meer nodig.

“Wat dat is, zal in de komende regels duidelijk worden.”

Mystificatie

Het beeld van het eigenwijze jongetje dat bij Leo Beenhakker in de dug-out kroop en meteen belerend met zijn vinger het veld in ging wijzen van hoe het allemaal beter kon, staat op mijn netvlies gegrift. De beeldvorming en de mystificatie van het voetbalfenomeen begon.

“Niet alleen dat. Niet lang daarna won Cruijff als trainer van Ajax de Europa Cup voor bekerwinnaars.”

Toegegeven, zijn naam uitspreken in het buitenland opende deuren en maakte het leggen van contact met de lokale bevolking gemakkelijk.

“Dat staat in iedere reisgids, ja. Klopt.”

Maar hijzelf ging denken dat hij de enige was die van voetbal verstand heeft. Door zijn manier van communiceren accepteerde men dat.

“Vraag maar aan Rijkaard waarom hij naar Zaragoza vertrok.”

Met het fenomeen contact hebben, was voor eenieder zo belangrijk dat niemand kritiek uitte of in zulke bedekte termen dat het fenomeen zijn monoloog even stopte, glimlachte en weer verder ging.

“O, als dit voorafgaand aan het WK 1990 ook maar heel even het geval was geweest, dan hadden we Cruijff in plaats van Beenhakker als bondscoach gehad. En dan had ik het nog wel eens willen zien.”

Troeteltaal

Zijn gebruik van het Nederlands werd troeteltaal.

“Topsporters kunnen samenwerken en zijn superintelligent”. ‘Hun zaten beter in de wedstrijd’ en ‘elk voordeel heb zijn nadeel’.

“heb zijn nadeel? Met een p, toch?”

Dat alles twee kanten heeft, wisten we al langer, maar nu zijn we zover dat zijn uitspraken in Van Dale werden opgenomen.

“Sodeju, zit ie ook al in de taalcommissie?”

Ook het Spaans werd verrijkt: un momento dado werd dankzij een film wereldberoemd in Catalonië.

Of hij een goede trainer is, is eigenlijk de vraag.

“Laat die vraag nu eens in de maart aflevering van 11Freunde, een Duits voetbaltijdschrift, beantwoord worden. In een lang artikel wordt uitvoerig beschreven hoe het door Cruijff ontwikkelde model zijn tijd twintig jaar vooruit was: het succes van het Spaanse Elftal is een direct gevolg van Cruijffs innovatieve tactiek en organisatie.”

Barcelona kampioen maken en de Europa Cup winnen, is natuurlijk niet slecht. Maar met een groep heel goede voetballers kunnen dat er wel meer.

” Puh, ken ik ook.”

Rijkaard bijvoorbeeld en of dat nou zo een goede trainer is?

“Waar stond Barcelona eigenlijk, voordat Rijkaard er kwam?”

Na zijn succes met Barça heeft Cruijff nooit meer een volgend project aangedurfd.

“Project? Bedoelt schrijver dattes, ‘.bij een andere vereniging trainer worden’?Hij mocht toch niet meer van de dokter? Zijn hart, weet je wel,, pakkie sigaretten wegschieten, zoethout kauwen…pacemaker en zo”

Orakel

Hij heeft wel in zijn waan dat elke goede voetballer ook een goede trainer is het Nederlands elftal twee keer een goed resultaat bij een Europees kampioenschap door de neus geboord. Een door de beeldvorming en mystificatie van slag geraakte bondsvoorzitter Kesler ging twee keer bij het orakel in Barcelona te rade en die toverde de onervaren trainers, maar wel gewezen topvoetballers Rijkaard en later van Basten uit de hoge hoed. Dag Europese titels!

“Zo ken ik er ook nog een paar. 1992: de penalty van oogappel van Basten door Schmeichel gestopt 1996: De Zoon van Cruijff! 2000: Inderdaad, Rijkaard schiet de penalty’s allemaal hoogstpersoonlijk over, tegen de keeper en naast. 2004: Alle PSV’ers en Advocaat compleet van slag door Cruijffs voortdurende kritiek, 2008: Nederland verslaat de wereldkampioen en de vice-wereldkampioen in de mooiste wedstrijden van het tournooi, maar vergeet dan dat voetbal jenseits von gut und böse wordt gespeeld en rouwt samen met acht miljoen Nederlandse televisiekijkers mee met Bouhlarouz. Het was heel onsportief van Hiddink om daar niet aan mee te doen.”

In de Volkskrant van 15 maart citeerde Willem Vissers Cruijffs woorden: topsporters kunnen samenwerken en zijn superintelligent. Een lange lijst maken van topsporters die het eerste niet kunnen en het tweede niet zijn, is niet moeilijk.

“Verkeerd interpreteren is nog veel makkelijker.”

Op un momento dado, nu lijkt me een geschikt moment,

“Op een gegeven moment lijkt me een geschikt moment… is het Mario Been niet als voetballer overkomen dat zijn tegenstander het been brak, omdat die in zijn schijnbeweging trapte?”

Zullen we Cruijff, met zijn boude uitspraken en zijn als advies vermomde, opgelegde blauwdruk ter verbetering van de organisatie bij Ajax, toch wat minder serieus moeten nemen.

“Vooral doen. Ook nog even bij Barcelona navragen, bij Guardiola bijvoorbeeld, om het helemaal zeker te weten.”

Bert Wagendorp schreef het in de Volkskrant van 26 maart al op een sarcastische manier.

“Shit, dat heb ik gemist.”

Johan heeft veel kijk op het spelletje en ook op welke speler talent heeft en welke niet.

“Zo, nu doen we even of de ouwe Johan seniel aan het worden is.”

Ik stel voor dat Rik van den Boog hem tot hoofd scouting van Ajax benoemd. Want aan de scouting heeft het bij Ajax de laatste tien jaar gelegen, niet aan de opleiding.

“Lees “de schelmenkoning is dood’ van Peter Bego, dan kom je te weten waar het wel aan heeft gelegen.”

De auteur is voetballiefhebber te Amsterdam. Zijn bewondering voor de voetballer Cruijff is groot. Maar een beetje meer kritiek op het fenomeen kan geen kwaad. Niet alles wat Cruijff aanraakt, wordt ook goud.

“De commentator is Rinus van Alebeek, die het eeuwige gezeik even beu was.”

origineel artikel: Adoreren van Cruijff mag wel een onsje minder

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie en getagged met . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s