Europa Cup Voetbal

Didier zal het weten. Modric en Rakitic loeren, zwerven, wachten, kijken. Zoveel systemen zijn er niet de laatste tijd. Hoog staan, diep staan en daar een paar variaties van. Die hebben ze zelf geoefend bij hun club, of zijn ze bij de tegenpartij tegengekomen. Binnen tien minuten zullen de twee Kroaten weten wat ze aan de Fransen hebben. Op het veld ziet alles anders uit. Didier weet dit. Dus wat doet hij? Vertrouwt hij op zijn systeem en op de klasse van zijn spelers en zal hij afwachten, zich niet in de kaarten laten kijken, of probeert hij meteen druk te zetten, hanteert daarbij een chaossysteem en zet de boel dicht zodra ze scoren?

Het is de ontmoeting tussen de ijzeren hand van de coach, die zijn spelers niet toestaat zelf iets te bedenken, tegenover de spelers die blindelings op elkaar vertrouwen en op ieder moment opnieuw beslissen hoe het verder gaat. Het is in feite ook de ontmoeting tussen het voetbal dat de champions league heeft gebracht en het EuropaCupvoetbal dat niet meer bestaat. De CL is het resultaat van zorgvuldig uitsorteren en risico’s uitbannen, de equivalent van de managerscultuur waarbij het vooral om efficiëntie gaat. De club koopt de spelers bij elkaar die de gave hebben om een taak uit te kunnen voeren. Een beetje te vergelijken met een hondententoonstelling, waar je rassen ziet die door te ver doorfokken in feite misbaksels zijn, maar volgens de reglementen er perfect uitzien.

Volgens het verhaal dat op de achtergrond speelt, groeiden de spelers van het Kroaats elftal op in een nieuw land, ieder van hen lid van een familie waarvan minstens een oom, tante, vader, moeder, opa, oma of neef, nicht dader of slachtoffer was. En als ze die niet in hun familie hadden, dan wisten ze vast en zeker een handvol families waar wel etcetera. Dat levert een groot aantal zwijgende blikken op, maar ook discussies waarbij de kinderen naar bed worden gestuurd, of de straat op, voetballen. Kroatië is in feite een retro-land, waar de ploegen nog aan de Europa Cup meedoen. Alles moet opnieuw worden uitgevonden, opnieuw geregeld, en hoogstwaarschijnlijk gebeurt veel onder de tafel, en wordt het grootste deel van het nieuwe bestaan bij elkaar geimproviseerd. Je moet weten wie je kunt vertrouwen. Als je wilt, kun je de de nasmeulende ruïnes terugzien in het spel van de Kroaten. Dat hebben ze voor op de Fransen, die er op hun best uitzien als het model waaraan de receptionist van een vijfsterrenhotel zich spiegelt.

De wedstrijd zou een groot pleidooi kunnen worden om de Champions League af te schaffen en de Europa Cup weer in te voeren. Niet omdat er dan weer bij gebrekkig kunstlicht wedstrijden worden gespeeld in een krakkemikkig stadion. Nee, louter om de reden dat de kampioen van Hongarije op een goede dag de kampioen van Italië kan uitschakelen, gedurende het seizoen de geest krijgt, iedere Europa Cupwedstrijd beter wordt en zomaar doorstoomt naar de finale. Het toernooi bood de kans om er plotseling achter te komen dat spelers zoals Perisic bestonden, of na de derde wedstrijd te beseffen dat een speler als Strinic met bijna sadistisch genoegen de bal te ver voor zich uit leek te spelen, en dan toch nog met een teen erbij kwam voor een pass over vier meter. Als tegenstander moest je daar moedeloos van worden.

Het wordt ook de wedstrijd van de coaches. Didier die snuivend heen en weer kijkt, en Dalic die langs de lijn op en neer drentelt als een man wiens vrouw op het punt staat te bevallen.

Wat de uitslag ook zal zijn, je weet dat het voetbal zoals Kroatië het speelt nooit meer terugkomt.

Advertenties
Geplaatst in WK 2018 | Tags: , , , , , , | Een reactie plaatsen

Hoop

Tsjertsjesov, sterke man, tilt aan een arm twee Lukaku’s op. Menselijke kanonskogel die door het tentdak wordt geschoten, naar de maan wordt de kinderen verteld. Tsjertsjesov, de ontdekkingsreiziger die met zeemonsters vecht en van zijn reizen terugkeert met verhalen over verzonken eilanden. Hij is ook de perfecte Münchhausen, die zijn elftal laat geloven dat ze kunnen voetballen, een tovenaar die zijn spelers als in een roes over het veld laat rennen, naar alle hoeken en achter iedere bal aan, onvermoeibaar tot de laatste snik die pas komt als ze dronken in bed vallen en zich realiseren dat de droom uit is.

Zijn wiekende armbewegingen langs het veld om het publiek ertoe te bewegen zijn ploeg aan te moedigen. De nostalgicus. Misschien zaten bij de wedstrijden van de CCCP soldaten, arbeiders en Sjostakovitsj op de banken, die nog wisten wat dat was, supporter zijn en de longen uit je lijf schreeuwen. Mensenmassa’s op de tribunes. Het stadion werd een vulkaan die ieder moment kon uitbarsten. De toeschouwers bij de wedstrijd tegen Kroatië, daar zaten ze dan met hun vlaggetjes. Ze waren nog nooit eerder in een stadion geweest.

Met die snelheid, de schwung wilde hij de Kroaten verslaan. Kozakken die een hurkdans uitvoeren, grijns, snor en bontmuts, de ene kozak na de andere wordt op het podium gesmeten, gaat mee in de razendsnelle rondedans, sabeldans, wat nog. De eerste breakdancers waren geemigreerde kozakken op het strand van Brighton Beach. Een andere klassieker uit de Russische geschiedenis is de stromloop van de soldaten, de bajonet vooruit, hun hurrahgeroep verjaagt zelfs de vogels uit de bomen. Of Rakitic en Modric daarvan onder de indruk raakten? Ik dacht het niet. Honderdduizend vijandige supporters op de tribune die fluiten en joelen en boe roepen, ze zijn het gewend. Een overmacht, dat is hun wekelijkse ervaring. Ze moeten immers hun Messi en Ronaldo uit de wind houden, lopen voor twee, kijken voor drie.

Die potpourri van stijlen en invloeden die Tsjertsjesov gebruikte om zijn elftal als een ongecontroleerde bende over het veld te laten jakkeren was de juiste tactiek. Hoe konden Modric en Rakitic dit nu controleren zonder in dit gehol mee te gaan? Ja hoe? Hoe deden ze dat? Ik vermoed dat zij spelers zijn van wie je pas in het stadion kunt zien wat ze eigenlijk doen, omdat hun spel ook heel belangrijk is als ze de bal niet hebben. Ik vermoed ook dat taktiek, looplijnen, zonedenken, spreadsheets, warmtevelden en andere data niet aan hen zijn besteed. Hoe de tegenstander speelt, op wie en wat ze moeten letten, daar komen ze op het veld wel achter. Rakitic en Modric zijn mogelijk de laatste spelers op dit toernooi die een wedstrijd lezen en daar naar handelen. Ik ga hier toch eens op letten.

Geplaatst in WK 2018 | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

Geen Idee

Het Belgisch elftal maakt de massa euforisch. Een perfect uitgevoerde counter bracht de winst op Japan. Een perfect uitgevoerde counter zorgde voor de 2-0 tegen Brazilië. Vervolgens zette het de wedstrijd op slot en hing zeventig minuten voor het doel. Martinez heeft dat zijn spelers heel goed bijgebracht. En niet alleen dat, hijzelf, een Spanjaard hoef je over trots niets te vertellen. België onder Wilmots was normaal minderwaardig, zodat ze thuis achter de gordijnen konden foeteren zonder dat iemand het hoefde te horen. Als je de spelers nu naar voren ziet rennen, op weg naar een counterdoelpunt, hoor je ze bijna eendrachtig het mantra herhalen: Wij zijn groot, wij zijn sterk, wij winnen.

De eerste tien minuten tegen Brazilië wist ik niet wat ik zag. Liepen de Brazilianen nu echt met rubberen benen over het veld. Casemiro, de leider van de slavenopstand, werd heel erg gemist. Maar was met hem al de kracht uit het elftal gevloeid? Thiago Silva op zijn knieën voor de doellijn die de bal tegen de paal ziet belanden, het is de tweede minuut, hij verwacht een mirakel dat niet komt. Acht minuten later stuitert de bal via de rug van Fernandhino in het eigen doel. België graaft zich in. België wacht op een counter. Duizenden keren op geoefend met een dribbelaar, een tweebenige schakelspeler en een robuuste spits die iedereen omver loopt. Als bij Brazilië David Luis en zijn selfiestick had meegedaan dan waren er beduidend meer doelpunten gevallen. Brazilië – Duitsland, vier doelpunten in zes minuten. Oefenstof.

De eerste minuten van Frankrijk tegen België zouden meteen overdonderend kunnen zijn, de feminisering van het voetbal. Overdonderend zoals een glossy dat op het eerste gezicht lijkt, of de eerste indruk van een perfect opgemaakte vrouw in een goed zittend kleed. Glamour, bedovende glamour. Als in die eerste minuten geen doelpunt valt, zal de wedstrijd snel een tactische worden. Wie als eerste in de fauteuil plaats kan nemen, kan achterover leunen en wachten op een fout van de aanvallende partij. Didier weet dat de Belgen goed kunnen counteren. Martinez weet dat Mbappé heel graag zestig meter hard rent en dan in een keer naar het doel stoomt; hij weet dat Griezmann overal kan opduiken, en hij weet dat Giroud meedoet om het verkeer te regelen.

Ik ben niet voor Frankrijk, ik ben niet voor België. Ik geloof ook niet dat ik gaandeweg de wedstrijd een voorkeur ontwikkel. Het wordt interessant uit tactisch oogpunt. Maar daarmee zijn we heel erg ver verwijderd van de spelers die louter hun intuïtie volgen.

 

Geplaatst in WK 2018 | Tags: , , , , | Een reactie plaatsen

Voetbal en Filosofie

“In die toekomst draait alles om efficiency, de mens is meetbaar en verbeterbaar (‘optimeerbaar’) en dient de techniek, in plaats van andersom. Gedragsmanipulatie door enkele grote bedrijven is de norm en ongelijkheid neemt hand over hand toe.” Dit stelt Richard David Precht. Hij pleit voor een basisinkomen voor iedereen. Ik las een interview in het dagblad Trouw. Het vraaggesprek verscheen naar aanleiding van Precht’s boek Jäger, Hirten, Kritiker. Ik ga eens kijken of iemand hier in de stad het voor een paar euri van de hand wil doen.

Wat doet het citaat hier? Het gaat ook over het voetbal dat dit WK is te zien. In het voetbal geldt nu al dat alles om efficiency draait. De speler is meetbaar en verbeterbaar (optimeerbaar) en dient de techniek, in plaats van andersom. We hebben het hier niet over de technische kwaliteiten van de speler, maar over de techniek die in en om hat veld het voetbal dicteert. Spelstijlen van enkele grote clubs vormen de norm en ongelijkheid neemt hand over hand toe.

Als Precht’s oplossing voor de toekomst het basisinkomen is, dan zou het voetbal gered kunnen worden als iedere club een basisinkomen had, spelers hetzelfde salaris kon bieden en het geld hadden om willekeurig welke voetballer te contracteren.

Ik zie eerder dat het basisinkomen wordt ingevoerd. Dan kunnen we af en toe een kaartje voor een voetbalwedstrijd kopen.

Geplaatst in WK 2018 | Tags: , , , , | Een reactie plaatsen

Omschakelen

Engeland zal vandaag een beetje aanvallen. Zweden wacht op een foutje en rent naar de overkant. Misschien maken ze dan een doelpunt. Als ze een doelpunt maken, zullen ze verder spelen zoals ze zijn begonnen, nog steeds wachten op een foutje en naar voren rennen, als ze zeker zijn dat ze nog een doelpunt zullen maken. Als ze er niet zeker van zijn dat ze een doelpunt gaan maken, zullen ze net zolang met de bal lopen totdat een overtreding erop volgt. Daardoor breek je het ritme bij de tegenstander en je wint tijd.

Bij Kroatië tegen Rusland zal het zelfde spelbeeld te zien zijn.

Duitsland is er mee begonnen. Ze werden er wereldkampioen mee. De magische spreuk luidde  ‘voetballen uit de omschakeling.’ Het was het geperfectioneerde countervoetbal. Het spel leek aanvallend maar was in wezen defensief. Niet alleen voerde de verdediging zijn taak uit, ook de aanvallers moesten zich aan de regels houden. Ieder risico werd uitgebannen. Het was een voorzichtige benaderingswijze die wellicht een afspiegeling was van Merkel’s realpolitik. Ook zij geeft haar tegenstanders geen ruimte, weet de meest gevaarlijke opposant te isoleren, in zijn eigen vet gaar te laten koken en dan van het politieke toneel te verwijderen. Het Duits elftal op zijn best liet zijn tegenstander een beetje spartelen, maar sloeg uiteindelijk keihard toe.

Een andere, niet te onderschatten factor die het Duits elftal deze tactiek heeft bezorgd, is de angst voor leedvermaak. Schadenfreude is het ergste wat je als Duitser kunt overkomen. Iemand die lacht om jouw leed. Daar bestaan zwart-wit fotoos van. Bij Mutti’s Realpolitik is het leedvermaak uitgebannen. Ze moet weten dat macht en een gevoel van superioriteit een onderkruiper in een sadist verandert. Daarom stelt ze zich zo bescheiden op. En dat siert haar.

We zien nu het voetbal waar een speler niet ter plekke iets bedenkt, maar een handeling uitvoert die hij duizenden keren heeft geoefend. Het spel is een construct, lopendeband voetbal. Het levert een lange serie van identieke wedstrijden op, al jarenlang in de Champions League, nu weer op het wk.

 

Geplaatst in WK 2018 | Tags: , , , , , | Een reactie plaatsen

Neymar

Vandaag zal hoogstwaarschijnlijk de honderste overtreding op hem worden gemaakt. Buiten het veld wordt hij door commentatoren en stukjesschrijvers veroordeeld, en achtervolgd door de mob die op de sociale media rondtrekt. Ik begrijp er eerlijk gezegd niets van. Dezelfde scribenten zullen op andere plekken hoofdschuddend schrijven over de kop-en-maaiveld-cultuur als er weer eens een salonfähige rebel zijn beklag mag doen. Okay, okay, in de liefde en het voetbal is alles geoorloofd. Het publiek riep ‘boe.’ Dus worden de anti-Neymaristen opgehitst met labbekakkerige stukjes proza en introduceert men en passant een nieuw gevleugeld gezegde ‘een Neymartje doen.’

Maarten Moll, ik mag Maarten zeggen, we waren in Amsterdam lid van dezelfde voetbalvereniging. Binnenkort verschijnt zijn boek bij Querido, gefeliciteerd jongen. Het zou zomaar voor kunnen komen dat we in Amsterdam aan dezelfde tafel zitten, een paar bier drinken, en over voetbal en minder belangrijke wereldse zaken praten. Ik buig nu even naar voren. Maarten, dit is tussen ons. Zou je alsjeblieft niet het woord ‘kroonprinsje’ kunnen gebruiken als je het bij die gelegenheid over Neymar hebt? Het doet een beetje pijn dat te horen, zoals beschamende dingen pijn kunnen doen. Kroonprinsje, zo zou in je roman de hoofdpersoon z’n pielemuis kunnen noemen als hij uit bad stapt. Of, als je naar de andere kant van het spectrum wil gaan, broeder Gregorio fluistert ‘kroonprinsje’ als hij met beide handen de korte broek van een van zijn leerlingetjes over de heupen en dijbenen naar beneden schuift…’mijn wipneusje’

Voel je hem?

Neymar dus. Is de scheidsrechter vanavond ook een mediafiguur? Zullen we zien dat ‘goed voorbeeld doet volgen’ Neymar niet alleen bestraffend wordt toegesproken, maar ook een gele kaart krijgt omdat hij het waagt pijn te hebben na de zoveelste trap op zijn enkel? Ik ben een fan. Neymar op snelheid die langs zijn tegenstanders vliegt, de messcherpe haken die hij slaat, de combinaties die hij aangaat, de tegenstanders die in zoutpilaren veranderen, en inderdaad ook zijn misbaar, zijn ‘ik ben het een beetje moe’-kop, het door de lucht vliegen na een tackle, ik vind het geweldig. Het moet precies zo.

Waarom? Op de tribunes zitten supporters die een geweldige keet maken. Bij hen lopen de emoties hoog op. In Nederland zijn we daar niet meer aan gewend. Bij het Nederlands elftal zitten louter idioten op de tribune die door de plaatselijke middenstand zijn aangekleed. Dood- en doodstil tijdens de wedstrijd, en pas kinderachtige liedjes zingen bij een ruime voorsprong. Wat dat betreft ben ik heel erg blij dat Nederland er niet bij is, maar ik had het over de Brazilianen op de tribune en Neymar op het veld.

Brazilië is het land van 100%Jesus, de ‘Cristo Redentor’ in Rio de Janeiro, en het spandoek ‘John 3:16’ dat in 1982 ineens overal opdook tijdens het WK in Spanje. Er worden geen mensen meer geofferd in Brazilië, maar de cultus leeft voort. Neymar. Kom niet aan Neymar. Het publiek denkt het, Paulinho denkt het, Marcelo denkt het, zijn trainer denkt het, het hele elftal denkt het. Bij iedere overtreding op hem groeit de saamhorigheid, op het veld en op de tribunes. Het spel zal aan intensiteit winnen, de stemming op de tribune zal toenemen. Zowel elftal als supporters willen de ontlading. Die komt alleen bij een doelpunt. En na dit doelpunt neemt de spanning toe, iedere keer weer als de tegenpartij in balbezit komt. Hartkloppingen, het zweet in de handen als de tegenstander een dribbel wint, de bal voorgeeft, een vrije trap meekrijgt. Neymar begint aan een rush, het publiek staat op, het volgend doelpunt hangt in de lucht…bevrijding, hoop, schoonheid, trots, extase…en verontrusting, betrokkenheid, medeplichtigheid, boegeroep, fluitconcert, alles om de tegenstander te beinvloeden en de eigen ploeg te sterken. Als je deze wisselwerking tussen de acties en reacties van Neymar en het publiek niet ziet, dan heb je er geen kijk op. Kies dan voor een andere sport.

Geplaatst in WK 2018 | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

Schotschrift

“Man, man, was ist hier los.” Dat zei de Duitse verslaggever aan het einde van de wedstrijd Engeland tegen Colombia. Het was niet misprijzend bedoeld. Hij was onder de indruk. De geur van opwinding die dan in een stadion hangt, klonk door zijn opmerking heen. Hij moet om zich heen gekeken hebben en overal in het halfduister springende en zingende Colombianen hebben gezien die op geen andere manier dan door uitzinnigheid de spanning konden verdringen.

Engeland heeft handige en heel snelle aanvallers. Harry Kane zag ik nu voor het eerst. Als hij de ballen op het middenveld ophaalt lijkt hij op Roger Moore in een wit smokingjasje. Voor het doel is het alle hens aan dek. Bij de onterecht gegeven penalty gaf hij aan dat hij de Ramosklemgreep perfect beheerste, trok zijn verblufte tegenstander mee in zijn val en liet op het juiste moment los. Dan word je als speler van de tegenpartij gek.

De reporter zag ook hoe de twee verdedigers Yerry Mina en Davidson Sanchez overeind bleven, als heersers. Hij zag, zoals ik, dat veel ballen van de Colombianen niet aankwamen. Het moet bloedstollend spannend zijn geweest op de tribunes. Daar zaten geen voetbaltoeristen of clowns, maar supporters die hun team massaal aanvuurden. Dan loop je niet als een stel dooien over het veld. Je bespeelt het publiek met je acties, welke die ook mogen zijn, omdat de supporters daar in meegaan en voor een grandiose atmosfeer zorgen en zo het elftal opzwepen. Pékerman, als Charlie Watts ermee ophoudt kan hij zo bij de Rolling Stones achter het drumstel kruipen, de goede man had het niet meer. Hij wist dat de toernooitoekomst van zijn elftal aan een zijden koord hing; dat mocht niet knappen. Bij de volgende wedstrijd was James er weer bij, en dan zou alles anders uitzien. De cultus van het wegkijken die in de laatste helft van de vorige eeuw verdween, in een stadion met in elke hoek een groot scherm kun je niet wegkijken, Pékerman hield zijn oude handen voor zijn ogen bij het penaltyschieten – ik had met hem te doen, vreesde voor zijn hartslag.

Hoe spannend de wedstrijd was, bleek uit een bericht dat de reporter doorgaf. In Bogotá was op het vliegveld al het vluchtverkeer stil gelegd, zodat iedereen naar de verlenging kon kijken. Het bericht ontroerde hem hoorbaar. Mij ook. Ik dacht, ik emigreer naar Zuid-Amerika als ze winnen.

De volgende dag in de krant. De Volkskrant schrijft “Een schandelijk oervervelend treurspel. Antivoetbal in optima forma.” In het hele stuk wemelt het van de adjectieven: “schandvlek, het voetbal onwaardig, een botsing van aanstellers, gênante vertoning, in plaats van een verlenging had de wedstrijd een verkorting verdiend, bijna hysterische Colombianen, aaneenschakeling van vervelend gedoe.”

Ik denk bij welke wedstrijd zat die dan? Maar als je een beetje op de figuur inzoomt, dan zie je hem langs de Colombianen op de tribune lopen met zijn misnoegde kop, en een volgend ogenblik in Bogotá de supporters in het gezicht blaffen dat het een schandelijke vertoning is, een treurspel. Dit hardnekkig volharden in je domme overtuiging heeft missionaire trekken. De brenger van het geloof die naar de zuidelijke Amerika’s ging en daar de inheemsen de mogelijkheid bood tussen bekering of de dood. In Nederland is het gros inmiddels tot dit soort miesmacherig gedrag bekeerd. De rijtjeshuismentaliteit heeft gewonnen.

“Ach, het was zo intens vervelend” schrijft hij aan het eind, alsof de spelers het hem allemaal persoonlijk hebben aangedaan. Is dit het werkelijke racisme, deze onuitstaanbare vorm van suprematie, die met een paar moralistische vegen uit de pan het gedrag en de emoties van de supporters op de tribune, en in Engeland en Colombia als primitief bestempelt? Ik dacht het wel.

Iemand zou hem even rustig apart moeten nemen, even alleen in de business box, die Vissers, en hem een ongelooflijke schop onder zijn reet geven.

Geplaatst in WK 2018 | Tags: , , , , | Een reactie plaatsen